Laplance Şeytanı
Laplance şeytanına göre eğer bir şey hakkında her şeyi biliyor ise yüzde yüz doğru bir tahmin yapabilir.
Bir örnek için biliyorsunuz yazı tura oyununda 2 olasılık
vardır yazı ya da tura ama siz o paranın basıldıktan sonraki tarihini, atan adamın sağlık,
beslenme, psikoloji durumunu ekvatora ve çekirdeğe uzaklığını rüzgarın esme derecesi gibi bilgileri bilirseniz paranın yazı mı tura mı geleceğini
bilirsiniz. Laplance şeytanı determinizm ile alakalıdır.
Determinizm kısaca evrendeki her şey bir nedene
bağlıdır bilgi her şeydir şeyini benimseyen bir ideolojidir.
Mesela futbol ile alakası olmayan biri kupon yaparken rastgele yapar ama
futbol ile ilgili büyük bir bilgi birikimine sahip olan kişi ise bilgi birikimine oranla tahmin yapar.
Yani Laplance şeytanına göre şans yoktur her şey bilgi ve sebep sonuç ilişkisidir.
Ama Laplance şeytanının patladığı bir yer vardır kuantum fiziği.
Kuantum fiziği tam bir belirsizliktir.
Örnek olarak topu yukarı attığımızda yer çekimi kanunundan dolayı topun yere düşeceğini biliriz ama
Kuantum fiziğinde topun yere düşme olasılığı vardır.
Hür İrade
Laplance Şeytanına göre eğer her şeyi bilirseniz hür irade de yoktur.
Bunun için Matrix filminden bir örnek;
Kâhin: Bu arada vazo için üzülme
Neo: Hangi vazo (Arkasını döner ve vazoyu kırar)
Kâhin: Ben demesem de onu kıracak mıydın?
İşte, kâhin Neo’nun vazoyu kırmasına mı neden oldu yoksa kırılacağını mı belirti.
Tarihi
Son olarak Laplance Şeytanı Matematikçi ve Fizikçi Simon Laplance tarafından bulunda ve isimdeki şeytan da
Simon Laplance’ın her şeyi bilen bir şeytan düşünün demesinden gelmektedir yani tabi ki gerçek bir şeytan söz konusu değil.
Laplance Şeytanı Fikri
Laplance şeytanı ile gelişmiş yapay zeka yazıp borsa değerlerini tahmin eden yapay zeka.
Araştırmacı-Yazar: Sarp Bilge